آموزش آشپزی با هوش مصنوعی: از مبانی تا سیستم‌های عامل (Agentic) - آخرین آپدیت

سرفصل ها و درس ها

ماژول ۱: هوش مصنوعی چیست؟ (آشپزخانه) Module 1: What Is AI? (The Kitchen)

• هوش مصنوعی در مقابل نرم‌افزار و اتوماسیون (آشپزخانه در مقابل دستور پخت و لوازم) AI vs Software vs Automation (Kitchen vs Recipe vs Appliance)

• هوش مصنوعی محدود در مقابل عمومی (مایکروویو در مقابل سرآشپز خبره) Narrow AI vs General AI (Microwave vs Master Chef)

• آموزش در مقابل استنتاج (یادگیری دستور پخت در مقابل پخت غذا) Training vs Inference (Learning Recipes vs Cooking Meals)

• مدل‌ها، داده‌ها و سخت‌افزار (مواد اولیه، دستور پخت، ابزارهای آشپزخانه) Models, Data, Compute (Ingredients, Recipes, Kitchen Tools)

ماژول ۲: داده‌ها همان مواد اولیه هستند Module 2: Data Is Ingredients

• انواع داده‌ها (متن، تصویر، صوت = سبزیجات، ادویه، پروتئین‌ها) Types of Data (Text, Image, Audio = Vegetables, Spices, Proteins)

• کیفیت داده‌ها (مواد تازه در مقابل مواد فاسد) Data Quality (Fresh vs Spoiled Ingredients)

• برچسب‌گذاری و پیش‌پردازش (شستشو، برش و آماده‌سازی) Labeling and Preprocessing (Washing, Cutting, Prepping)

• سوگیری در داده‌ها (مواد اولیه بد ← غذای بد) Bias in Data (Bad Ingredients → Bad Meals)

ماژول ۳: مدل‌ها همان دستور پخت هستند Module 3: Models Are Recipes

• مدل چیست؟ (انتزاع دستور پخت) What Is a Model? (Recipe Abstraction)

• یادگیری نظارت شده در مقابل بدون نظارت (آشپزی هدایت شده در مقابل آزمایشی) Supervised vs Unsupervised Learning (Guided vs Experimental Cooking)

• شبکه‌های عصبی (مراحل لایه‌بندی شده آشپزی) Neural Networks (Layered Cooking Steps)

• تنظیم دقیق در مقابل پیش‌آموزش (شخصی‌سازی یک دستور پخت) Fine-Tuning vs Pretraining (Customizing a Recipe)

ماژول ۴: مدل‌های زبانی بزرگ (سرآشپز خبره) Module 4: LLMs (The Master Chef)

• مدل زبانی بزرگ (LLM) چیست؟ What Is a Large Language Model?

• توکن‌ها (واحدهای مواد اولیه) Tokens (Ingredient Units)

• پنجره کانتکست (اندازه تابه) Context Window (Size of the Pan)

• توهمات (بداهه‌پردازی اشتباه سرآشپز) Hallucinations (Chef Improvising Incorrectly)

• مبانی پرامپت‌نویسی (دادن دستور به سرآشپز) Prompting Basics (Giving Instructions to a Chef)

ماژول ۵: مهندسی پرامپت (سفارش غذا) Module 5: Prompt Engineering (Ordering Food)

• Zero Shot در مقابل Few Shot (سفارشات ساده در مقابل سفارشات نمونه‌محور) Zero-Shot vs Few-Shot (Simple vs Example-Based Orders)

• پرامپت‌های سیستمی در مقابل کاربر (قوانین رستوران در مقابل درخواست مشتری) System vs User Prompts (Restaurant Rules vs Customer Request)

• پرامپت‌های ساختاریافته (دستور پخت دقیق در مقابل دستورات مبهم) Structured Prompts (Recipes vs Vague Instructions)

• الگوهای پرامپت (زنجیره تفکر = آشپزی گام‌به‌گام) Prompt Patterns (Chain-of-Thought = Step-by-Step Cooking)

ماژول ۶: ابزارها و APIها (لوازم آشپزخانه) Module 6: Tools and APIs (Kitchen Appliances)

• APIها (سفارش از آشپزخانه‌های خارجی) APIs (Ordering From External Kitchens)

• فراخوانی توابع (استفاده از لوازم خاص) Function Calling (Using Specific Appliances)

• پلاگین‌ها و ابزارها (مخلوط‌کن، فر، ابزارهای کمک‌آشپز) Plugins and Tools (Blenders, Ovens, Sous-Chef Tools)

• منطق انتخاب ابزار Tool Selection Logic

ماژول ۷: RAG (دستور پخت + بازیابی از انباری) Module 7: RAG (Recipe + Pantry Retrieval)

• RAG چیست؟ (جستجوی دستور پخت قبل از آشپزی) What Is RAG? (Looking Up Recipes Before Cooking)

• Embeddings (نقشه‌برداری شباهت مواد اولیه) Embeddings (Ingredient Similarity Mapping)

• پایگاه‌های داده برداری (انباری سازمان‌یافته) Vector Databases (Organized Pantry)

• استراتژی‌های بازیابی (پیدا کردن مواد اولیه درست) Retrieval Strategies (Finding the Right Ingredients)

• تکه‌بندی یا Chunking (برش مواد به قطعات قابل استفاده) Chunking (Cutting Ingredients Into Usable Pieces)

• ارزیابی سیستم‌های RAG Evaluation of RAG Systems

ماژول ۸: عامل‌های هوش مصنوعی (سرآشپزهای خودمختار) Module 8: AI Agents (Autonomous Chefs)

• عامل (Agent) چیست؟ (سرآشپزی که مستقل عمل می‌کند) What Is an Agent? (Chef That Acts Independently)

• حلقه عاملی (برنامه‌ریزی ← پخت ← تست ← اصلاح) Agent Loop (Plan → Cook → Taste → Adjust)

• حافظه (تجربه سرآشپز) Memory (Chef’s Experience)

• ترکیب ابزارها و استدلال Tools + Reasoning

• گردش‌کارهای تک‌عاملی Single-Agent Workflows

ماژول ۹: سیستم‌های هوش مصنوعی عامل (کامل‌ترین تیم آشپزخانه) Module 9: Agentic AI Systems (Full Kitchen Staff)

• سیستم‌های چندعاملی (سرآشپز ارشد، کمک‌آشپز، پیش‌خدمت) Multi-Agent Systems (Head Chef, Sous Chef, Waiter)

• ارکستراسیون (هماهنگی آشپزخانه) Orchestration (Kitchen Coordination)

• تجزیه وظایف (تقسیم دستور پخت بین کارکنان) Task Decomposition (Splitting Recipes Across Staff)

• پروتکل‌های ارتباطی بین عامل‌ها Communication Protocols Between Agents

• مدیریت خطا (بازیابی غذای سوخته) Failure Handling (Burnt Dish Recovery)

ماژول ۱۰: MCP (پروتکل ارتباطی آشپزخانه) Module 10: MCP (Kitchen Communication Protocol)

• MCP چیست؟ (روش استاندارد ارتباط سرآشپز با ابزارها) What Is MCP? (Standard Way Chefs Communicate With Tools)

• اشتراک‌گذاری کانتکست (تخته آماده‌سازی مشترک) Context Sharing (Shared Prep Board)

• تعامل‌پذیری ابزارها Tool Interoperability

• چرا MCP برای سیستم‌های مقیاس‌پذیر مهم است Why MCP Matters for Scalable Systems

• مقایسه MCP در مقابل APIها و پلاگین‌ها MCP vs APIs vs Plugins

ماژول ۱۱: معماری‌ها (طراحی آشپزخانه) Module 11: Architectures (Kitchen Design)

• آشپزخانه‌های یکپارچه در مقابل ماژولار Monolith vs Modular Kitchens

• معماری‌های خط لوله (آشپزی خط تولید) Pipeline Architectures (Assembly Line Cooking)

• سیستم‌های رویداد-محور (سفارش‌ها باعث شروع پخت می‌شوند) Event-Driven Systems (Orders Trigger Cooking)

• معماری‌های عاملی (گردش‌کارهای پویا در آشپزخانه) Agentic Architectures (Dynamic Kitchen Workflows)

• آشپزخانه‌های سرورلس در مقابل اختصاصی Serverless vs Dedicated Kitchens

ماژول ۱۲: حافظه و وضعیت (کتاب دستور پخت + یادداشت‌ها) Module 12: Memory and State (Recipe Book + Notes)

• حافظه کوتاه‌مدت در مقابل بلندمدت Short-Term vs Long-Term Memory

• حافظه برداری در مقابل حافظه ساختاریافته Vector Memory vs Structured Memory

• مدیریت وضعیت (State) در عامل‌ها State Management in Agents

• شخصی‌سازی (ترجیحات smak شخصی) Personalization (Custom Taste Preferences)

ماژول ۱۳: ارزیابی (تست مزه) Module 13: Evaluation (Taste Testing)

• دقت در مقابل کاربردی بودن (ظاهر خوب در مقابل طعم خوب) Accuracy vs Usefulness (Looks Good vs Tastes Good)

• بنچ‌مارک‌ها (تست‌های استاندارد مزه) Benchmarks (Standard Taste Tests)

• ارزیابی انسانی (بازخورد مشتری) Human Evaluation (Customer Feedback)

• ارزیابی‌های خودکار (سنسورهای مزه) Automated Evaluations (Taste Sensors)

• تیم قرمز یا Red Teaming (سعی عمدی در خراب کردن غذا) Red Teaming (Breaking the Dish Intentionally)

ماژول ۱۴: ایمنی و حاکمیت AI (بهداشت مواد غذایی) Module 14: AI Safety and Governance (Food Safety)

• توهمات و ریسک‌ها Hallucinations and Risks

• حفاظ‌ها یا Guardrails (قوانین آشپزخانه) Guardrails (Kitchen Rules)

• حریم خصوصی داده‌ها (منشأ مواد اولیه) Data Privacy (Ingredient Sourcing)

• تطبیق و انطباق (بازرسی‌های بهداشتی) Compliance (Health Inspections)

• رویکردهای هوش مصنوعی مسئولانه Responsible AI Practices

ماژول ۱۵: کاربردهای دنیای واقعی (رستوران‌ها) Module 15: Real-World Use Cases (Restaurants)

• چت‌بات‌ها (پیش‌خدمت‌ها) Chatbots (Waiters)

• دستیارهای کدنویسی (تولیدکنندگان دستور پخت) Coding Assistants (Recipe Generators)

• کمک‌خلبان‌های سازمانی (دستیارهای آشپزخانه) Enterprise Copilots (Kitchen Assistants)

• گردش‌کارهای خودمختار (آشپزخانه‌های کاملاً خودکار) Autonomous Workflows (Fully Automated Kitchens)

• هوش مصنوعی تخصصی صنعت Industry-Specific AI

ماژول ۱۶: ساخت اولین سیستم AI شما (پخت یک وعده غذا) Module 16: Building Your First AI System (Cook a Meal)

• ساخت یک اپلیکیشن پرامپت ساده Simple Prompt App

• افزودن RAG (سیستم دستور پخت اختصاصی) Adding RAG (Custom Recipe System)

• افزودن ابزارها (یکپارچه‌سازی API) Adding Tools (API Integration)

• تبدیل برنامه به یک عامل (Agent) Converting Into an Agent

• مستقر کردن «آشپزخانه AI» شما Deploying Your “AI Kitchen”

ماژول ۱۷: آینده هوش مصنوعی (نسل بعدی هنر آشپزی) Module 17: Future of AI (Next-Gen Cuisine)

• AGI در مقابل هوش مصنوعی تخصصی AGI vs Specialized AI

• عامل‌های خود-بهبودبخش Self-Improving Agents

• سیستم‌های چندوجهی (آشپزی با متن، تصویر و صوت) Multimodal Systems (Text, Image, Audio Cooking)

• ترکیب AI و رباتیک (آشپزخانه‌های فیزیکی) AI + Robotics (Physical Kitchens)

• استانداردهای نوظهور (تکامل MCP) Emerging Standards (MCP Evolution)